فصل هفتم: خلاصه، نتیجه‌گیری و کارهای آینده

۷-۱ خلاصه

این پروژه بر طراحی و پیاده‌سازی یک پلتفرم Cloud-Native برای یادگیری ماشین، با تمرکز بر Kubernetes، استوار بود. زیرساخت نهایی به‌صورت یک کلاستر متشکل از سه نود Master و چندین نود Worker پیاده‌سازی شد و استقرار آن با Kubespray انجام گرفت. در لایه مجازی‌سازی، از Proxmox VE و KVM استفاده شد و برای دسترسی مستقیم به GPUهای NVIDIA نیز قابلیت PCI Passthrough فراهم گردید.

شبکه کلاستر با تکیه بر Calico CNI و با پشتیبانی از NetworkPolicy طراحی شد تا ایزوله‌سازی ترافیک میان Namespace‌ها به‌صورت سیاست‌محور امکان‌پذیر باشد. در حوزه ذخیره‌سازی محلی، TopoLVM مبتنی بر LVM به‌کار گرفته شد تا تخصیص دینامیک حجم‌های ذخیره‌سازی، با latency پایین و متناسب با نیاز workloadهای ML، انجام شود.

یکی از اجزای محوری کار، یکپارچه‌سازی GPU Operator بود؛ به‌نحوی که مدیریت درایورهای CUDA و Device Plugin‌ها تا حد امکان خودکار شود. محیط توسعه نیز بر پایه JupyterHub در کلاستر مستقر شد و احراز هویت آن از طریق SSO و با اتکا بر Keycloak انجام گرفت. برای مدیریت پیکربندی‌ها، رویکرد GitOps اتخاذ شد و ArgoCD به‌عنوان ابزار اعمال و همگام‌سازی وضعیت کلاستر به کار رفت؛ نتیجه آن، امکان Continuous Deployment و بازگشت کنترل‌شده به نسخه‌های پیشین بود.

برای پایش، Prometheus جهت جمع‌آوری متریک‌ها و DCGM Exporter برای پایش GPUها پیاده‌سازی شد و Grafana نیز برای نمایش و تحلیل داده‌ها مورد استفاده قرار گرفت. دسترسی به سرویس‌ها از طریق Ingress Controller ارائه شد و ارتباطات بیرونی با TLS ایمن‌سازی گردید.

۷-۲ نتیجه‌گیری

خروجی این پیاده‌سازی نشان داد که یک معماری Cloud-Native می‌تواند نیازهای پیچیده workloadهای یادگیری ماشین را پوشش دهد. Kubernetes به‌عنوان لایه ارکستراسیون، هم مقیاس‌پذیری افقی و هم مقیاس‌پذیری عمودی را در سطح سرویس‌ها و بارهای کاری ممکن ساخت. ارزیابی‌های عملکردی نیز بیانگر آن بود که با استفاده از PCI Passthrough، overhead مجازی‌سازی در مسیر دسترسی به GPU به کمتر از ۵٪ کاهش می‌یابد؛ موضوعی که در training مدل‌های deep learning نقش تعیین‌کننده دارد.

اتخاذ GitOps برای مدیریت پیکربندی‌ها، علاوه بر نظم عملیاتی، قابلیت audit و بازیابی سریع را تقویت کرد. با ثبت تمامی تغییرات زیرساخت در Git repository، امکان بازگشت به هر نقطه زمانی و بازتولید وضعیت فراهم شد؛ مزیتی که به‌ویژه در محیط‌های پژوهشیِ نیازمند reproducibility اهمیت دارد.

در بخش هویت و دسترسی، پیاده‌سازی احراز هویت متمرکز با Keycloak و استفاده از OIDC، فرایند مدیریت دسترسی کاربران را ساده‌تر کرد و امکان اتصال به سرویس‌های Identity موجود در سازمان را نیز به همراه داشت. از سوی دیگر، NetworkPolicyهای تعریف‌شده تضمین لازم را برای ایزوله‌سازی پروژه‌ها و کاهش سطح تماس میان Namespace‌ها فراهم کردند.

سامانه پایش مبتنی بر Prometheus و Grafana دید نسبتاً کاملی از وضعیت cluster، مصرف منابع GPU و performance applicationها ارائه داد. متریک‌های گردآوری‌شده از DCGM زمینه شناسایی bottleneckها و بهینه‌سازی بهره‌برداری از GPUها را مهیا کرد و به تصمیم‌گیری عملیاتی در تخصیص منابع کمک رساند.

با این حال، مسیر اجرا بدون چالش نبود. مهم‌ترین دشواری به پیکربندی IOMMU و VFIO برای GPU Passthrough بازمی‌گشت که مستلزم تنظیمات دقیق در سطح BIOS و kernel بود. همچنین، تنوع نسخه‌های موردنیاز درایور CUDA برای applicationهای مختلف، طراحی دقیق Container imageها و استفاده از multi-stage builds را ضروری کرد تا از ناسازگاری‌های اجرایی و افزایش غیرضروری حجم imageها جلوگیری شود.

۷-۳ کارهای آینده

ادامه توسعه این پلتفرم را می‌توان در چند محور اصلی پی گرفت:

توسعه قابلیت‌های MLOps: تکمیل یک pipeline جامع MLOps با تکیه بر Kubeflow برای مدیریت چرخه حیات مدل، از data preparation تا model serving. در همین راستا، یکپارچه‌سازی با ابزارهایی مانند MLflow برای experiment tracking و model registry می‌تواند نیازهای تیم‌های data science را بهتر پوشش دهد.

بهینه‌سازی استفاده از GPU: پیاده‌سازی GPU sharing و time-slicing به‌منظور افزایش بهره‌وری منابع GPU. در سخت‌افزارهای مناسب، استفاده از NVIDIA MIG (Multi-Instance GPU) به‌ویژه در GPUهای نسل A100 و بالاتر، ظرفیت افزایش density و تفکیک منابع را فراهم می‌کند.

گسترش قابلیت‌های ذخیره‌سازی: اتصال پلتفرم به distributed storage systemهایی مانند Ceph یا MinIO برای میزبانی datasetهای حجیم. همچنین ایجاد یک data caching layer مبتنی بر NVMe می‌تواند I/O latency را در training workloadها کاهش دهد.

خودکارسازی مدیریت منابع: توسعه Kubernetes Operator اختصاصی برای تخصیص هوشمند GPU بر اساس نوع workload و سیاست‌های اولویت‌بندی. در ادامه، پیاده‌سازی auto-scaling با تکیه بر متریک‌های سفارشیِ GPU utilization می‌تواند تخصیص منابع را به شرایط واقعی بار کاری نزدیک‌تر کند.

تقویت امنیت: استقرار Pod Security Standards و به‌کارگیری OPA (Open Policy Agent) برای policy enforcement در سطح cluster. افزون بر آن، یکپارچه‌سازی با ابزارهای vulnerability scanning نظیر Trivy به‌منظور بررسی خودکار Container imageها پیشنهاد می‌شود.

Multi-cluster Management: حرکت به سمت معماری federation چند cluster با هدف ارتقای high availability و فراهم‌سازی سازوکارهای disaster recovery. بهره‌گیری از ابزارهایی مانند Rancher یا KubeFed می‌تواند مدیریت متمرکز و سیاست‌گذاری یکنواخت را در چند کلاستر تسهیل کند.